វចនានុក្រមខ្មែរ

ភ្នំពេញ

ឈ្មោះក្រុងជារាជធានីនៃកម្ពុជរដ្ឋ ស្ថិតនៅជាប់តពីត្រើយខាងឯលិចនៃទន្លេចតុម្មុខ, ហៅតាមឈ្មោះភ្នំដីមួយតូចដែលមាននៅជាគោលក្នុងនោះ។ តាមព្រះរាជពង្សាវតារប្រទេសកម្ពុជាថា កាល គ. ស. ១៤៣៤ព្រះបាទពញាយ៉ាត ទ្រង់ចេញចាកចោលព្រះរាជវាំងបាសាណនៅខេត្តស្រីសន្ធរ មកតាំងព្រះរាជវាំងនៅទិសអាគ្នេយ៍នៃ ភ្នំដូនពេញ នាត្រើយខាងលិចទន្លេច្រាបឈាម, កាលនោះទ្រង់បានសន្មតតាំងគោរមនាមព្រះនគរជាដំបូងថា "ក្រុងចតុម្មុខមង្គលសកលកម្ពុជាធិបតីសិរីសោធរ បវរឥន្ទបត្តបុរីរដ្ឋរាជសីមាមហានគរ"; ឯឈ្មោះទន្លេច្រាបឈាម ទ្រង់បានបញ្ញត្តឱ្យហៅថា "ទន្លេចតុម្មុខ" វិញ។ លុះមកដល់ គ. ស. ១៤៣៧នៅពេលដែលធ្វើសម្ពោធក្រុងនេះ ព្រមទាំងធ្វើព្រះរាជពិធីរាជាភិសេកថ្វាយព្រះនាមទ្រង់ជាថ្មីផងនោះ ព្រះអង្គក៏បានឱ្យសន្មតនាមក្រុងជាថ្មីម្ដងទៀតដោយថែមពាក្យ "ភ្នំដូនពេញ" មកទៀត តែឱ្យខ្លីជាងមុនថា "ក្រុងចតុម្មុខមហានគរភ្នំដូនពេញ" ដូច្នោះវិញ ដើម្បីកុំឱ្យបាត់ឈ្មោះនិងកេរ្តិ៍ដំណែលរបស់ដូនពេញ; តមក គេហៅកាត់ខ្លីត្រឹមតែ "ភ្នំពេញ" ដរាបមកដល់សព្វថ្ងៃ។

រក្សាទុកក្នុងបញ្ជី រំលឹកពាក្យនេះ
ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

១ ន័យ
១

ឈ្មោះក្រុងជារាជធានីនៃកម្ពុជរដ្ឋ ស្ថិតនៅជាប់តពីត្រើយខាងឯលិចនៃទន្លេចតុម្មុខ, ហៅតាមឈ្មោះភ្នំដីមួយតូចដែលមាននៅជាគោលក្នុងនោះ។ តាមព្រះរាជពង្សាវតារប្រទេសកម្ពុជាថា កាល គ. ស. ១៤៣៤ព្រះបាទពញាយ៉ាត ទ្រង់ចេញចាកចោលព្រះរាជវាំងបាសាណនៅខេត្តស្រីសន្ធរ មកតាំងព្រះរាជវាំងនៅទិសអាគ្នេយ៍នៃ ភ្នំដូនពេញ នាត្រើយខាងលិចទន្លេច្រាបឈាម, កាលនោះទ្រង់បានសន្មតតាំងគោរមនាមព្រះនគរជាដំបូងថា "ក្រុងចតុម្មុខមង្គលសកលកម្ពុជាធិបតីសិរីសោធរ បវរឥន្ទបត្តបុរីរដ្ឋរាជសីមាមហានគរ"; ឯឈ្មោះទន្លេច្រាបឈាម ទ្រង់បានបញ្ញត្តឱ្យហៅថា "ទន្លេចតុម្មុខ" វិញ។ លុះមកដល់ គ. ស. ១៤៣៧នៅពេលដែលធ្វើសម្ពោធក្រុងនេះ ព្រមទាំងធ្វើព្រះរាជពិធីរាជាភិសេកថ្វាយព្រះនាមទ្រង់ជាថ្មីផងនោះ ព្រះអង្គក៏បានឱ្យសន្មតនាមក្រុងជាថ្មីម្ដងទៀតដោយថែមពាក្យ "ភ្នំដូនពេញ" មកទៀត តែឱ្យខ្លីជាងមុនថា "ក្រុងចតុម្មុខមហានគរភ្នំដូនពេញ" ដូច្នោះវិញ ដើម្បីកុំឱ្យបាត់ឈ្មោះនិងកេរ្តិ៍ដំណែលរបស់ដូនពេញ; តមក គេហៅកាត់ខ្លីត្រឹមតែ "ភ្នំពេញ" ដរាបមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ឧទាហរណ៍

“”

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(ម.ព. ចតុម្មុខនិងដូនពេញ ផង)។

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់