វចនា.
វចនានុក្រមខ្មែរវចនានុក្រម

មេត្តា

[មេត-តា]

មេត្រី, សេចក្ដីរាប់រក, សេចក្ដីរាប់អានគ្នា, សេចក្ដីប្រណី, បំណងចង់ឱ្យអ្នកដទៃបានសេចក្ដីសុខ ចម្រើនដូចខ្លួនដែរ :

ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

១២ ន័យ
១

មេត្រី, សេចក្ដីរាប់រក, សេចក្ដីរាប់អានគ្នា, សេចក្ដីប្រណី, បំណងចង់ឱ្យអ្នកដទៃបានសេចក្ដីសុខ ចម្រើនដូចខ្លួនដែរ :

ឧទាហរណ៍

“មានមេត្តា, ផ្សាយមេត្តា ថា ខ្ញុំចង់បានសុខស្ងប់យ៉ាងណាមិញ, សូមឱ្យសព្វសត្វទាំងឡាយបានសុខស្ងប់ ដូចខ្ញុំចង់បាននុះដែរទៅ! (មេត្តានេះជាធម៌សំខាន់មួយក្នុងលោក)។”

២

មេត្រី,រាប់រក, រាប់អានគ្នា, ប្រណី :

ឧទាហរណ៍

“សូមលោកមេត្តា...។”

៣

ដែលមានមេត្រី, ដែលរាប់រកគ្នា, ដែលមានក្ដីប្រណី :

ឧទាហរណ៍

“មានចិត្តមេត្តា។”

៤

អំពើដែលធ្វើដោយកាយប្រកបដោយមេត្តា។

ឧទាហរណ៍

“”

៥

ចិត្តដែលប្រកបដោយមេត្តា, ចិត្តមានមេត្តា។

ឧទាហរណ៍

“”

៦

ធម៌ប្រកបដោយមេត្តា គឺចិត្តប្រកបដោយមេត្តានុះឯង។

ឧទាហរណ៍

“”

៧

ប្រោសប្រាណដោយមេត្តា :

ឧទាហរណ៍

“ទ្រង់ព្រះមេត្តាប្រោស, សូមទ្រង់មេត្តាប្រោស; សូមទានមេត្តាប្រោស។”

៨

ការចម្រើនមេត្តា, ដូចយ៉ាងរំពឹងថា សូមឱ្យសត្វទាំងឡាយបានសេចក្ដីសុខរាល់គ្នា! ...

ឧទាហរណ៍

“”

៩

អំពើដែលធ្វើដោយចិត្តប្រកបដោយមេត្តា។

ឧទាហរណ៍

“”

១០

អំពើដែលធ្វើដោយវាចាប្រកបដោយមេត្តា។

ឧទាហរណ៍

“”

១១

(ម.ព. មេត្តាវិហារី)។

ឧទាហរណ៍

“”

១២

អ្នកដែលសម្រេចឥរិយាបថនៅដោយមេត្តា គឺអ្នកដែលមានមេត្តាគ្រប់ឥរិយាបថទាំង ៤(ដើរ, ឈរ, អង្គុយ, ដេក)។

ឧទាហរណ៍

“”

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(មេត្តាកាយកម្ម,មេត្តាវចីកម្ម,មេត្តាមនោកម្ម គឺអំពើដែលធ្វើដោយកាយ, ដោយវាចា, ដោយចិត្តប្រកបដោយមេត្តា ...; ប្រសិនបើមនុស្សរាល់រូបសុទ្ធតែមាន មេត្តា ដូចគ្នា សមមនុស្សក្នុងសកលលោក នឹងពុំមានជម្លោះប្រកែក, កើតក្ដីក្ដាំនិងចម្បាំងឡើយ, ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សរសើរ មេត្តា ថាជា គុណធម៌ញ៉ាំងសត្វលោកឱ្យបានសុខស្ងប់រាល់ទិវារាត្រី; មនុស្សគ្រប់រូបប្រាណគួរតែពេញចិត្តចំពោះ មេត្តា គួរញ៉ាំងចិត្តឱ្យដិតជាប់ជានិច្ចនិរន្តរ៍ចំពោះ មេត្តា)។

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

ពាក្យផ្សំ

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់