វណ្ណ

(តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ ចែកពូជរបស់មនុស្សជា ៤ ថ្នាក់ ទី ១- ព្រាហ្មណៈ ថា ដើមកំណើតដំបូងបំផុត កើតអំពីព្រះឱស្ឋរបស់ព្រហ្ម ព្រហ្មតម្រូវឱ្យជាម្ចាស់សាសនា មានមុខការខាងបង្រៀនប្រៀនប្រដៅវេទមន្តវិជ្ជាផ្សេងៗ; ទី ២- ក្សត្រិយៈឬខត្តិយៈ កើតអំពីព្រះពាហារបស់ព្រហ្ម មានមុខការខាងគ្រប់គ្រងរក្សាប្រទេស; ទី ៣- វៃស្យៈឬវេស្សៈ កើតអំពីព្រះឧរុរបស់ព្រហ្ម មានមុខការខាងធ្វើកិច្ចការខ្ពង់ខ្ពស់ចុះរងពីក្សត្រិយៈមក ឬកិច្ចការធម្មតា; ទី ៤- សូទ្រៈឬសុទ្ទៈ កើតអំពីព្រះបាទរបស់ព្រហ្ម មានមុខការខាងស៊ីឈ្នួលឬការថយថោកផ្សេងៗ។ មានបញ្ញត្តិឱ្យស្លៀកដណ្ដប់សំពត់ព័ណ៌ផ្សេងគ្នាគឺ ព្រាហ្មណៈ ត្រូវប្រើសំពត់ព័ណ៌ស, ក្សត្រិយៈ ប្រើសំពត់ព័ណ៌ក្រហម, វៃស្យៈ ប្រើព័ណ៌លឿង, សូទ្រៈ ប្រើព័ណ៌ខ្មៅ; ដោយហេតុនេះទើបហៅពូជរបស់មនុស្សទាំង ៤ ថ្នាក់នុះថា វណ្ណៈឬវណ៌ៈ គឺហៅដោយសំដៅព័ណ៌សំពត់ស្លៀកដណ្ដប់នុះឯង។ វណ្ណៈទាំង៤នេះហៅតាមអដ្ឋកថាជា កុលវគ្គ "ពួកត្រកូល" ដូច្នេះវិញក៏បាន។ លុះចំណេរកាលយូរមកពាក្យថា វណ្ណៈឬវណ៌ៈ នេះ ពួកអ្នកប្រាជ្ញខាងអក្សរសាស្ត្រកំណត់ឱ្យប្រែថា "ភេទ; ថ្នាក់វង្ស, ពូជ, ពូជពង្ស របស់មនុស្ស "។ បវេណីក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ លើកថ្នាក់វង្ស ក្សត្រិយ៍ ជាទី១, បារគូបុរោហិត ដែលសន្មតថាព្រាហ្មណ៍ ជាទី២, វៃស្យៈ ពូជព្រៃងារ ជាទី ៣, សូទ្រៈ ពូជអ្នកងារ ជាទី ៤ តែឥឡូវពូជសូទ្រៈលើកលែងមិនឱ្យមាន, រាប់បញ្ចូលជាប្រជាជនស្មើមុខគ្នាជាមួយនឹងវៃស្យៈទាំងអស់; ឯព័ណ៌សំពត់ស្លៀកដណ្ដប់មិនមានបញ្ញត្តិ, មានកំណត់ឱ្យប្រើសំពត់ព័ណ៌ផ្សេងគ្នាតែក្នុងព្រះរាជពិធីធំម្ដងៗ, ចំពោះតែក្សត្រិយ៍និងមន្ត្រី, ប្រើតាមថ្នាក់ទាំង៤សម្រាប់គឺ ១- សម្រាប់ឯក សម្រាប់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ ប្រើសំពត់ព័ណ៌ក្រហម; ២- សម្រាប់ទោ សម្រាប់ក្សត្រិយ៍ឧភយោរាជ ប្រើព័ណ៌បៃតង; ៣- សម្រាប់ត្រី សម្រាប់ក្សត្រិយ៍ឧបរាជ ឬឧបយុវរាជ ប្រើព័ណ៌ស្វាយ; ៤- សម្រាប់ចត្វា សម្រាប់សម្ដេចព្រះវររាជជននី ប្រើព័ណ៌ខៀវ។ ព័ណ៌ផ្លិតសមណស័ក្ដិសម្រាប់បព្វជិតជារាជាគណៈឋានានុក្រមក៏ប្រើព័ណ៌តាមលំដាប់ថ្នាក់ទាំង៤ សម្រាប់នុះដែរគឺ សម្រាប់ឯក ផ្លិតព័ណ៌ក្រហម; សម្រាប់ទោ ផ្លិតព័ណ៌បៃតង; សម្រាប់ត្រី ផ្លិតព័ណ៌ស្វាយ; សម្រាប់ចត្វា ផ្លិតព័ណ៌ខៀវ)។