វចនា.
វចនានុក្រមខ្មែរវចនានុក្រម

សមណ

ន. [សៈ-ម៉ៈ-ណៈ]

អ្នកមានព្យាយាមដុតកម្ដៅបាប, អ្នកខំប្រឹងប្រព្រឹត្តធម៌ធ្វើកាយវាចាចិត្តឱ្យស្ងប់ចាកបាប, អ្នកស្ងប់, អ្នករម្ងាប់បាប (អ្នកបួស)។

ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

២០ ន័យ
១

អ្នកមានព្យាយាមដុតកម្ដៅបាប, អ្នកខំប្រឹងប្រព្រឹត្តធម៌ធ្វើកាយវាចាចិត្តឱ្យស្ងប់ចាកបាប, អ្នកស្ងប់, អ្នករម្ងាប់បាប (អ្នកបួស)។

ឧទាហរណ៍

“”

២

កិច្ចការឬក្រឹត្យរបស់សមណៈ។

ឧទាហរណ៍

“”

៣

សេចក្ដីគោរពចំពោះសមណៈ។

ឧទាហរណ៍

“”

៤

(ម.ព. សមណគារវៈ)។

ឧទាហរណ៍

“”

៥

ការប្រព្រឹត្តរបស់សមណៈ, សណ្ដាប់ធ្នាប់ឬបែបបទរបស់សមណៈ។

ឧទាហរណ៍

“”

៦

សមណជន គឺអ្នកបួសនិងតាជីឬយាយជី (ព.កា.) :

ឧទាហរណ៍

“កុំងឿងដោយខ្យល់ កុំឱនពាក្យពល កុំខ្វល់ដោយស្រី កុំកាន់ពិសយង់ គប់នូវស្ត្រី សមណជនជី កុំឱ្យក្ដីត្រូវ។ (សាស្ត្រាច្បាប់ រាជនេតិ ជានិពន្ធនៃព្រះរាជសម្ភារ)។”

៧

ធម៌សម្រាប់សមណៈ, សមថធម៌។

ឧទាហរណ៍

“”

៨

គ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់សមណៈប្រើប្រាស់។

ឧទាហរណ៍

“”

៩

ការប្រើប្រាស់បច្ច័យ ៤តាមបែបបទរបស់សមណៈ។

ឧទាហរណ៍

“”

១០

ការប្ដេជ្ញាខ្លួនថាជាសមណៈ, ការប្ដេជ្ញាខ្លួនដែលមិនមែនសមណៈថាជាសមណៈ។

ឧទាហរណ៍

“”

១១

សេចក្ដីបដិបត្តិរបស់សមណៈឬសម្រាប់សមណៈ (ប្រើជា សមណប្បដិបទា ឬ ស្រមណប្រតិបត្តិ, ស្រមណប្រតិប័ទ ក៏បាន)។

ឧទាហរណ៍

“”

១២

(ម.ព. សមណប្បដិបត្តិ)។

ឧទាហរណ៍

“”

១៣

សមណៈនិងព្រាហ្មណ៍។

ឧទាហរណ៍

“”

១៤

ភាព, បែបបទរបស់សមណៈ។

ឧទាហរណ៍

“”

១៥

ភេទជាសមណៈ។

ឧទាហរណ៍

“”

១៦

ពាក្យសម្រាប់សមណៈនិយាយស្ដីឬសម្រាប់និយាយស្ដីទៅរកសមណៈ, ដូចជា អាត្មា (ខ្ញុំ), ចម្រើនពរ (បាទ, ...), ឆាន់ (បរិភោគ), សិង (ដេក) ជាដើម (ហៅថា សមណសព្ទ)។

ឧទាហរណ៍

“”

១៧

(ម.ព. សមណកិច្ច)។

ឧទាហរណ៍

“”

១៨

(ម.ព. សមណប្បដិបត្តិ)។

ឧទាហរណ៍

“”

១៩

(ម.ព. សមណប្បដិបត្តិ)។

ឧទាហរណ៍

“”

២០

(ម.ព. សមណសព្ទ)។

ឧទាហរណ៍

“”

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់