អស់
មិនមាន, លែងមាន; មិនសល់, ឥតសេសសល់; ចប់; ស្រេច; ផុត; រលត់; សូន្យ :
មិនមាន, លែងមាន; មិនសល់, ឥតសេសសល់; ចប់; ស្រេច; ផុត; រលត់; សូន្យ :
មិនមាន, លែងមាន; មិនសល់, ឥតសេសសល់; ចប់; ស្រេច; ផុត; រលត់; សូន្យ :
“អស់ទ្រព្យ; អស់ប្រាក់ចាយ។”
អស់កម្លាំងដៃ។
“”
អស់កម្លាំងដៃជើង។
“”
លែងមានពិស។
“”
អស់ដំណើរ, អស់អាថ៌កំបាំង, អស់យ៉ាង :
“លេងឱ្យអស់រឿង។ល។”
(សំនួន.) ធ្វើទៅទៀតមិនកើត, ធ្វើលែងកើត។
“”
(សំនួន.) អស់ពីចិត្ត, អស់បែប, អស់យ៉ាង :
“នាំគ្នាប្រឹងឱ្យអស់ដៃអស់ជើង!”
(សំនួន.) អស់អំណាច, អស់ពុតកំណាច។
“”
គ្រប់សព្វ :
“អធិប្បាយឱ្យអស់រឿង។”
(ព.ប្រ.) ដើមពោធិ៍តាយសាក (ចំពោះតែដើមពោធិ៍ដែលមានគេគោរព)។
“”
មនុស្សមិនបានការ។
“”
រដោះបាប។
“”
(សំនួន.) លាកចិត្តលែងរាប់រកគ្នាជាគូស្រករតទៅទៀត។
“”
ថយឬស្បើយកម្លាំង។
“”
(ព.ប្រ.) ខ្សត់ខ្សោយជាងពីដើម :
“ឡើងដៃអស់កាស គឺឡើងបុណ្យស័ក្ដិ ប៉ុន្តែថយខ្សោយទ្រព្យជាងពីមុន (ព.ទ.បុ.)។”
លែងកើត, ធ្វើមិនកើត, មិនសម្រេច។
“”
(ព.ប្រ.) ទ័លគំនិត ទ័លប្រាជ្ញា; ទ័លឧបាយត្រឹមប៉ុណ្ណោះ។
“”
អស់ចំណេះ; អស់ពីចិត្ត។
“”
(ព.សា.) អស់កែទៅទៀតបាន; ដែលគេរកឧបាយស្ដីប្រដៅឬជួយជ្រោមជ្រែងតទៅទៀតពុំកើត :
“មនុស្សអស់ក្លាក់។”
លែងខុស។
“”
គេទាំងឡាយ :
“អស់គេរាល់គ្នា, មិនដូចអស់ទាំងគេ។”
លែងចង់ឬលែងមានចំណង់; ពេញចំណង់។
“”
ស្កប់ចិត្ត, ល្មមដល់ចិត្ត។
“”
ពេញច្បាប់, ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់; ពេញលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់។
“”
(ម.ព. អស់ចង់)។
“”
ផុតការចេះ, លែងចេះតទៅទៀត :
“ធ្វើអស់ចំណេះប៉ុណ្ណឹងហើយ!”
ដែលសល់ពីគេជ្រើសសម្រាំងយកតែល្អៗអស់ទៅហើយ, ដែលអន់ :
“របស់អស់ជម្រើស។”
សព្វគ្រប់, គ្រប់គ្រាន់; ពេញល្បិច, ពេញបន្ទុក។
“”
(ព.បុ.) ប្រជុំសេនាបតីអ្នកជំនុំសម្រេចការផែនដី (ច្រើនហៅ) :
“អស់លោកអស់ជំនុំ ឬ ព្រះបាទអស់ជំនុំ (សព្វថ្ងៃនេះលើកលែងមិនប្រើ)។”
អស់គំនិតត្រិះរិះ, ត្រិះរិះតទៅទៀតមិនលេចឬមិនចេញគំនិត, ទ័លគំនិត។
“”
ទាំងឡាយ :
“អស់ទាំងគេៗនៅជាសុខ ឯងរងទុក្ខ ឥតអ្នកណាជួយកើត!; អស់ទាំងគេរាល់គ្នា។”
(ម.ព. អស់គេ)។
“”
អស់សម្បត្តិ អស់ប្រាក់កាស។
“”
ពេញទំហឹង :
“ចោលអស់ទំហឹងដៃ។”
ទាំងនុ៎ះ, ទាំងហ្នឹង, អស់ហ្នឹង, ឬទាំងនោះ។
“”
ទាំងនេះ :
“កូនអស់នេះ, អ្នកអស់នេះ, របស់អស់នេះ។”
(ម.ព. អស់នុ៎ះ)។
“”
គ្រប់បែប, ពេញបែប :
“ធ្វើឱ្យអស់បែប។”
រួចពី។
“”
រួចពីនុ៎ះហើយនោះទៀត។
“”
គ្រប់យ៉ាង គ្រប់បែប; សព្វគ្រប់; ក្រៃពេក, ណាស់, ពេកណាស់ :
“លេងឱ្យអស់យ៉ាង; ពិបាកអស់យ៉ាង; ឆ្ងាញ់អស់យ៉ាង។”
អស់ព្រះជន្ម (ក្សត្រិយ៍អស់ព្រះជន្ម)។
“”
លោកនិងអ្នកទាំងឡាយ :
“សូមអស់លោក-អ្នកអញ្ជើញទៅចួបជុំកុំខាន!”
(សំនួន.) អស់ស្ដីថាកើត, លែងស្ដីប្រដៅកើត; អស់កែកើត។
“”
គ្មានហើយ, ឥតមានសេសសល់ឡើយ; សព្វគ្រប់ហើយ, ល្មមដល់ការហើយ; ស្រេចហើយ, ស្រេចបាច់ហើយ :
“អស់ហើយត្រឹមប៉ុណ្ណឹង។”
ទាំងហ្នឹង, អស់នុះ :
“អ្នកអស់ហ្នឹង, ក្មេងអស់ហ្នឹង, របស់អស់ហ្នឹង។”
ឯងទាំងអស់គ្នា :
“អស់ឯងរាល់គ្នាកុំអាលទៅណា ចាំអាស្រ័យបាយសិន។ល។”
អស់ទាំងខ្លួន, សព្វសព៌ាង្គកាយ :
“ល្អអស់អង្គ, ឈឺអស់អង្គ (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ)។”
អស់សេចក្ដី, អស់ដំណើរសេចក្ដី; ដោយសព្វគ្រប់ :
“និយាយឱ្យអស់អថ៌។”
(ម.ព. អស់អថ៌)។
“”
(ព.វ.) ពាក្យជាធ្នាក់ ប្រាប់សេចក្ដីថា "ប្រព្រឹត្តទៅរហូត, លុះដល់, កំណត់ត្រឹម" គឺតាំងនៅឬប្រព្រឹត្តទៅក្នុងកាលមានកំណត់ត្រឹមប៉ុណ្ណោះៗ :
“នៅក្នុងស្រុកនោះអស់កាលយូរ; ដើរផ្លូវអស់មួយយប់មួយថ្ងៃ; ខ្ញុំបាទឈឺ ទៅទទួលទានដំណេកពេទ្យអស់បីខែ ទើបបានជា។”
(សំនួន.) ដល់ថ្ងៃអន្សា អស់រាសី អស់បុណ្យ អស់សំណាង :
“ចោរអស់លក្ខណ៍ត្រូវសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួន។”
(ប្រើជា អស់អាថ៌សេចក្ដី ក៏មាន)។